Asfalt Tabakaları

Trafik yüklerine doğrudan maruz kalan asfalt üstyapı genellikle aşınma, binder ve bitümlü temel olmak üzere üç tip asfalt tabakasından oluşur. Yol tipine, trafiğine, çevre ve iklim şartlarına bağlı olarak uygulanacak asfalt tabakalarının özellikleri ve kalınlıkları farklılık gösterir.

Aşınma Tabakası

Üstyapının en üst tabakası olan aşınma tabakası, çatlak veya tekerlek izi oluşmaksızın yüksek trafik, çevre ve iklim koşullarından kaynaklanan gerilmelere dayanıklı olabilmelidir. Yolu dinamik ek yüklemelerden korumak ve kullanıcıların konforu ve güveni için aşınma tabakasının düzgün bir profile ve yeterli bir sürtünme direncini sağlayacak yüzey dokusuna sahip olması gerekir.

İstenilen fonksiyonel özelliklere bağlı olarak aşınma tabakası yüksek mukavemetli, durabil, gürültü seviyesi düşük, kayma direnci yüksek ve suyu sıçratmayacak şekilde tasarımı yapılmalıdır.

Binder Tabakası

Genellikle yüzey ile temel tabakaları arasında yer alan binder tabakası, stabilite ve dayanıklılığı sağlar, tekerlek izinin oluşumunu azaltır.

Asfalt üstyapıdaki yüksek gerilmelere maruz kalan binder tabakasının sağlam kalıcı deformasyonu önleyecek şekilde tasarlanması gerekir.

Bitümlü Temel Tabakası

Bitümlü temel tabakası trafik, çevre ve iklimden kaynaklanan yükleri dağıtarak altındaki bağlayıcısız/bağlayıcılı tabakaların aşırı gerilme ve deformasyonlara maruz kalmasını önlemek amacıyla tasarlanır. Temel tabakası öncelikle yorulmaya karşı yeterli direnci sağlamalıdır.

Genellikle asfalt tabakalarının altından yorulma çatlakları yukarıya doğru gelişir. Yorulma çatlağı temel tabakasının altındaki çekme gerilmelerinin büyüklüğü ile ilişkili olduğu kabul edildiğinden, üstyapının uzun ömürlü olması için iyi bir tasarımla deformasyonların en düşük seviyeye düşürülmesi gerekir.

Genel olarak, üstyapının daha kalın olması, üstyapı tabanındaki gerilmelerin azalması ve üstyapının hizmet ömrünün daha uzun olması anlamına gelir. Temel tabakasının elastisite modülü artırılarak da gerilme ve deformasyonlar azaltılabilir.

Üstyapı tasarımı, genellikle bir dizi etkileyici faktöre uygun çözüm bulunması anlamına gelmektedir. Örneğin, (polimer) modifiye bitüm veya daha yoğun karışımlar kullanılarak tabakanın yorulma dayanımı artırılabilir.

Düşük boşluk ve yüksek bağlayıcı içeriği yorulma dayanımını artırır ve aynı zamanda su ile temas etme olasılığı yüksek olan temel tabakasının, suya bağlı hasarlara karşı direncini de yükseltir.

Asfalt Üretimi

Bitümlü sıcak karışım asfalt üretiminde, 145-160ºC sıcaklıkta kurutulmuş ve ısıtılmış agregayla, yaklaşık aynı sıcaklığa kadar ısıtılarak viskoz sıvı hale getirilmiş bitüm, karışım dizaynı oranlarına uygun olarak plentte karıştırılmaktadır. Karışımdaki agrega ve bitüm oranları karışımın kullanılacağı tabakaya ve özelliğine bağlı olarak değişmekle birlikte karışımın yaklaşık %95’i agrega %5’i bitümdür. Kullanılan agrega, kırmataş, kırma çakıl veya bunların karışımından ibaret olup şartnamesinde belirtilen kriterleri sağlaması gerekmektedir. Agrega iri, ince ve mineral filler içerecek şekilde en az 3 ayrı tane boyutu grubunun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilmektedir.

Asfaltın Serilmesi

Hazırlanan bitümlü karışım, istenilen genişlik, boyuna ve enine eğim ile belirli bir kalınlıkta homojen bir yüzey yapısı verecek şekilde uygun özellikteki sericilerle serilmektedir.

Şematik donanımı burada verilmiş olan asfalt sericisi – Finişer, çekici ünite ve serici ünite (tabla) olmak üzere iki kısımda oluşur. Çekici ünite finişere hareket sağlayan kısımdır ve kamyondan asfaltın serici haznesine boşaltılması sırasında kamyonu iter. Ayrıca çekici ünite, karışımı sericinin önündeki hazneden arkadaki helezonlara nakleder. Sericiye yanlarındaki birer noktadan bağlanmış olan serici tabla serilen asfaltın üzerinde hareket eder. Tabla serilen karışım üzerinde ilerlerken asfalt karışımının ön sıkıştırmasını sağlar ve yüzey dokusunu oluşturur.

Serim hızı taşınan karışıma göre ayarlanarak, sabit bir hızda serimin sürekliliği sağlanır. Bir kerede serilip sıkıştırılacak tabaka kalınlığı karışımın en büyük tane boyutuna göre belirlenir. Karışımın segregasyona uğramadan serilmesi sağlanır. Genel bir kural olarak asfalt serilecek yüzey donmuş ve ıslak olmamalı, kar ve buz bulunmamalı ve y ağışlı havalarda serim yapılmamalıdır.

Asfaltın Avantajları

Tarihin en eski yol yapım malzemelerinden biri olan asfalt, tüm dünyada yol yapımında en yaygın olarak kullanılan kaplama malzemesidir. Asfalt, yol yapımındaki yaygın kullanımının yanı sıra havaalanı, demiryolu ve liman inşaatları ile tenis kortları ve oyun sahaları gibi birçok alanda başarı ile kullanılan bir yapı malzemedir.Sıcak, ılık ve soğuk karışım olanakları ile farklı amaçlara ve şartlara uygun alternatif tipleri olan asfalt kullanıcılara sayısız avantajlar sunmaktadır.Günümüzde artırılan performans özellikleri ile başarıyla kullanılan asfalt gelecekte de tercih edilen malzeme olma özelliğini sürdürecektir.Detaylı bilgiye Türkçe olarak hazırlanmış https://asphaltadvantages.com/tr/ adresinden erişebilirsiniz.

Asfaltın Maliyet Etkinliği Yüksektir

İlk yapım maliyetinin düşüklüğü, uzun ömrü ve geri dönüştürülebilirliği asfaltın kalıcı değeri diğer kaplamalardan daha yüksektir. Asfalt içindeki çok pahalı ve değerli bir bileşen olan bitümün geri kazanılması ve işlenmiş agregasının yeniden kullanılması ile malzeme ve lojistik açıdan önemli ölçüde ekonomik ve çevresel faydalar sağlamaktadır. Asfaltın yapımı kolay ve hızlı olduğundan, kamunun, idarelerin ve müteahhitlerin zamandan ve maliyetden tasarruf etmesini sağlamaktadır. Dayanıklı, uygun maliyetli ve sürdürülebilir bir yol için trafiğe ve iklim şartarına bağlı olarak gerekli kalınlıkta asfalt uygulanabilmektedir.

Asfalt kaplamaların bakım ve onarımı trafik akımını minimum düzeyde etkileyecek şekilde hızlı ve düşük maliyetle yapılabilmektedir. Asfaltın hızlı yapım ve bakım tekniği ile trafikte zamandan ve yakıttan tasarruf sağlanmaktadır.

Asfalt Güvenlidir

Her tip yol ve hava şartlarında sürücülere güvenli sürüş sağlayan çeşitli asfalt karışımları mevcuttur. Yüzey suyunun hızla direne olmasını sağlayan asfalt karışımları, yağışlı havalarda azalan su sıçraması, önlenen su jeti oluşumu, artan yüzey görünürlüğü ile sürüş güvenliğini artırmaktadır. Asfaltın oluşturduğu düzgün yüzey sayesinde tekerlek-yüzey kontağı yüksek olduğundan asfaltın kayma direnci daha yüksektir. Asfalt karışımlarda uygun agrega tipleri ve gradasyonlar ile sağlanan yüzey pürüzlülüğü ve doku ile kaplamanın kayma direnci yükselmektedir. Asfalt koyu rengi nedeniyle ısıyı çektiği ve kolay buharlaşma sağladığı için, asfalt kaplamalarda buz çabuk erimekte ve yüzey suyu hızla buharlaşmaktadır. Kritik hat ve bölgelerin işaretlenmesinde kullanılan yol çizgi boyaları ve diğer işaret malzemeleri asfalt ile zıt renk oluşturduğundan daha etkin olmakta ve kaza riskini azaltmaktadır. Okul çıkışları ve bisiklet şeritleri gibi özel güvenlik tedbirlerinin alınması gereken alanlarda kullanılan renkli asfalt güvenliği artırmaktadır.

Asfalt Dayanıklıdır, Sonsuza Kadar Kullanılabilecek Şekilde İnşa Edilebilir

Genellikle bağlayıcısız granüler temel üzerine uygulanan kalın bir bitümlü temel (8-16 cm),ara tabaka olarak bir binder tabakası (6-13 cm) ve aşınma tabakasından (3-5 cm) oluşan asfalt üstyapı yolun sınıfına, trafik ve iklim şartlarına bağlı olarak tasarlanır. İyi tasarlanmış ve iyi yapılmış asfalt üstyapılar, trafik ve hava şartlarına doğrudan açık olan aşınma tabakasının belirli aralıklarla yenilenmesi ile bitümlü temel ve binder tabakalarında hiç bir işleme gerek kalmadan onlarca yıl hizmet verebilmektedir. Esnek yapısı gereği asfalt üstyapılar elastik ve kalıcı deformasyonlara karşı daha dayanıklıdır, sıcaklık değişimlerine daha iyi uyum sağlamaktadır. Asfalt kaplamalar termal genleşme ve büzülmelere karşı hassas olmadığından derz gerektirmeden yapılabilmektedir. Son yıllarda ağır taşıt trafiği ve farklı iklim şartlarına dayanıklı yüksek performanslı, gürültü seviyesi düşük ve kayma direnci yüksek taş mastik asfalt gibi özel asfalt karışımları geliştirilmiştir. Yapılan araştırmalarda taş mastik asfalt ile yapılan aşınma tabakasının hizmet ömrünün 30 yıla kadar uzayabildiği tespit edilmiştir.

Asfalt Güvenlidir

Her tip yol ve hava şartlarında sürücülere güvenli sürüş sağlayan çeşitli asfalt karışımları mevcuttur. Yüzey suyunun hızla direne olmasını sağlayan asfalt karışımları, yağışlı havalarda azalan su sıçraması, önlenen su jeti oluşumu, artan yüzey görünürlüğü ile sürüş güvenliğini artırmaktadır. Asfaltın oluşturduğu düzgün yüzey sayesinde tekerlek-yüzey kontağı yüksek olduğundan asfaltın kayma direnci daha yüksektir. Asfalt karışımlarda uygun agrega tipleri ve gradasyonlar ile sağlanan yüzey pürüzlülüğü ve doku ile kaplamanın kayma direnci yükselmektedir. Asfalt koyu rengi nedeniyle ısıyı çektiği ve kolay buharlaşma sağladığı için, asfalt kaplamalarda buz çabuk erimekte ve yüzey suyu hızla buharlaşmaktadır. Kritik hat ve bölgelerin işaretlenmesinde kullanılan yol çizgi boyaları ve diğer işaret malzemeleri asfalt ile zıt renk oluşturduğundan daha etkin olmakta ve kaza riskini azaltmaktadır. Okul çıkışları ve bisiklet şeritleri gibi özel güvenlik tedbirlerinin alınması gereken alanlarda kullanılan renkli asfalt güvenliği artırmaktadır.

Asfaltın Yapımı ve Bakımı Kolay ve Hızlıdır

Asfalt yolun yapım ve bakımı kolay, hızlı ve düşük maliyetlidir. Asfalt kaplamaların inşaatında kür süresi gerekmediğinden, tabakaların yapımı hızla tamamlanarak birkaç saat içinde trafiğe açılabilmektedir. Alternatifi olmayan yollarda ve şehir içi uygulamalarında trafik sıkışıklığına neden olmadan güvenli, hızlı bir şekilde ve hatta gerekirse gece asfalt uygulaması yapılarak yolun trafiğe açılması sağlanmaktadır. Yol bakım çalışmalarının asfalt uygulamaları ile hızla yapılması ile asfalt yolların hizmet ömrü artırılmakta ve yolun bakımlı, düzgün ve güvenli olması sağlanmaktadır. Asfalt tabakalarında bakım gerektiren derz olmadığından bakım gereksinimi daha azdır. Yollarda trafik arttığında mevcut asfalt üstyapı kaldırılmadan kolayca takviye edilebilmekte veya ilave şerit eklenebilmektedir.

Asfalt %100 Geri Kazanılan Bir Malzemedir

%100 geri kazanılabilen bir malzeme olan asfalt, dünyanın en çok geri kazanılan malzemelerinden biri olup, döngüsel ekonomiye mükemmel bir örnek oluşturmaktadır. Kazınan asfalt yeni bitüm ve agrega ile gerektiğinde katkı da ilâve edilerek, plentte veya yerinde soğuk, ılık ve sıcak karışım asfalt tekniği ile hazırlanarak yeniden kullanılabilmektedir. Asfaltın geri kazanımı ile malzeme ve enerji tasarrufu sağlanırken malzeme kaynakları da korunmaktadır. Ayrıca kazılan malzemenin atık olarak taşıma ve depolama sorunları da ortadan kalkmaktadır. Son yıllarda geliştirilen ekimanlar ve yaşlanmış bitümü gençleştiren katkılar ile yeni asfalt karışımlarında kullanılan kazınmış asfalt oranı artmıştır. Avrupa’da kazınmış asfaltın yaklaşık %70’i yeni asfalt karışımlarının hazırlanmasında, geri kalan kısmı ise yolun alt tabakalarında ve diğer inşaat işlerinde kullanılmaktadır.

Hemen Arayın